Verwondering - tentoonstelling op het Koninklijk Paleis

Van 22 juli tot 2 september gaat in het Koninklijk Paleis te Brussel de dertiende editie van Wetenschap en Cultuur op het Paleis door. In die context organiseren de FOD Kanselarij van de Eerste Minister, de POD Wetenschapsbeleid (BELSPO) en de federale wetenschappelijke instellingen (FWI's) de tentoonstelling 'Verwondering' die toegankelijk is voor het grote publiek en die het federale culturele en wetenschappelijke erfgoed in de kijker zet met een rijkelijke selectie van voorwerpen en kunstwerken, waarbij soms erg uiteenlopende disciplines samenvloeien.

'Verwondering', in goede banen geleid door het Federale Wetenschapsbeleid, is een van BELSPO'S voornaamste opdrachten: het Belgische en internationale publiek bewust maken van onderzoeksactiviteiten en hen tegelijkertijd de rijkdom laten ontdekken van het federale erfgoed dat in de federale wetenschappelijke instellingen wordt bewaard. Wetenschap en cultuur ontmoeten elkaar rond het thema van verwondering, door middel van een originele selectie van kunstwerken, wetenschappelijke instrumenten of duizelingwekkende natuurverschijnselen, waarvan de studie of het ontstaan voortkomt uit de verwondering van kunstenaars of wetenschappers die uiting geven aan hun visie op de wereld en hun verlangen om de wereld te begrijpen.

Partners

'Verwondering' brengt tien federale wetenschappelijke instellingen samen: het Algemeen Rijksarchief (ARA), de Koninklijke Bibliotheek van België (KB), het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA), het Koninklijk Meteorologisch Instituut van België (KMI), het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK), het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN), het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA), de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis (KMKG), de Koninklijke Musea van Schone Kunsten van België (KMSKB) en de Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB). Die instellingen kunnen bovendien rekenen op de steun van het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) en het War Heritage Institute (WHI), twee instellingen die werden uitgenodigd om aan dit project deel te nemen, alsook de afdeling Ruimteonderzoek en -toepassingen en de Belgian Coordinated Collections of Microorganisms (BCCM consortium) van BELSPO.

Het is dankzij de dynamische samenwerking tussen deskundige wetenschappelijke medewerkers, die hun ervaring en kennis met elkaar delen, dat deze tentoonstelling tot stand kwam, waarbij de immense rijkdom van ons federaal erfgoed in de kijker wordt gezet.

Verwondering, een andere kijk op de wereld

Wat hebben een aurora borealis, een heliometer met ongelijke brandpuntsafstanden, een satellietbeeld, een gegraveerde zilveren boekomslag, deepsky-objecten, een trompet met zeven bekers of een beeld in verchroomd staal met elkaar gemeen? De nieuwsgierigheid,

bewondering, verbazing of betovering die ze bij de eerste aanblik opwekken: ze laten onze ogen stralen van verwondering.

Of het nu gaat om de schoonheid van de natuur, de schittering van de sterren of de ontdekking van een wetenschappelijk principe, verwondering is een gemoedstoestand en een manier om de werkelijkheid waar te nemen. Het gaat erom de wereld op een creatieve, bevragende manier te bekijken om die beter te kunnen begrijpen, voortdurend op een nieuwe manier te interpreteren en betekenis te geven. Aangedreven door onze zintuigen roept verwondering een emotionele reactie op waardoor we het onbekende willen opzoeken, de realiteit willen overstijgen en zo nieuwe kennis kunnen verwerven of nieuwe wegen durven verkennen.

Het is onze verwondering die ons aanzet om de wereld op een andere manier waar te nemen, te leren en verder te gaan, weg van het alledaagse, iets wat ook wetenschappers en kunstenaars doen.

Tentoonstelling 'Verwondering'

Bij de selectie van de tentoongestelde voorwerpen werden verschillende criteria gehanteerd: esthetiek, originaliteit, waarde, zeldzaamheid, bezienswaardigheid, vernuftigheid.

Bezoekers kunnen de zorgvuldig geselecteerde items naar hartenlust bekijken en bewonderen: een merkwaardige vergulde messing zonneklok (KMKG); een ruiterzegel en het bijbehorende contrazegel met 18de-eeuwse zilveren matrices (ARA); een prachtige gegraveerde zilveren boekomslag rond een Testamentum Novum uit de jaren 1800 (KB), of een heliometer met ongelijke brandpuntsafstanden die het gewelf van het Koninklijk Paleis afspeurt (KSB).

Daarnaast worden ze gegarandeerd verrast door de prachtige mineralen, kevers en vlinders in originele composities (KBIN), vreemde micro-organismen (BELSPO, BCCM), de maquette van de ExoMars Trace Gas Orbiter (BIRA) die aan het plafond van de Grote Galerij hangt, vreemde meteorologische meetinstrumenten, waaronder een ozonsonde (KMI), een zeldzame prachtig bewerkte koperen plaat van de bekende Ferrariskaart (NGI) en een zilveren inktpot. Sommige werken illustreren perfect de verwondering van kunstenaars, zoals Reflets, olieverf op doek van de hand van E. Laermans (KMSKB), of een ivoren beeldje van Koning Albert I (KMMA) uit Noord-Kivu. De film over de restauratie van het Lam Gods van de gebroeders Van Eyck (KIK) toont de fantastische inspanningen die de betrokken specialisten hebben geleverd om het polyptiek weer zijn oorspronkelijke kleuren terug te geven. Al die voorwerpen of kunstwerken worden samen met heel wat andere op een informele manier tentoongesteld en illustreren stuk voor stuk de verwondering waar het allemaal om draait. Ze spelen op elkaar in, vangen de blik van de bezoeker, raken hem tot in zijn binnenste en wekken zijn nieuwsgierigheid en persoonlijke verwondering. Allemaal verwijzen ze naar een specifiek domein van de wetenschap of de kunst dat in de federale wetenschappelijke instellingen wordt bestudeerd: van kunstgeschiedenis tot astronomie, van de bewaring van archieven tot meteorologie, van natuurwetenschappen tot ruimteonderzoek, van aardrijkskunde tot de studie van micro-organismen, van geschiedenis tot de restauratie van kunstwerken. Verwondering is een kunst die doorheen de tijd met passie wordt gevoed en gecultiveerd en die schittering brengt in de ogen van de toeschouwer. De natuur, wetenschap en kunst blijven ons steeds opnieuw verbazen en verrassen. Alleen al door ze voortdurend met een andere blik te bekijken lijken droom en magie werkelijkheid te worden!

Praktische informatie

Koninklijk Paleis, Paleizenplein, 1000 Brussel.

Open van zondag 22 juli tot zondag 2 september 2018, van 10h30 tot 15h45 (laatste toegang)

Gesloten op maandag

Gratis toegang

Aan de ingang zullen veiligheidscontroles gebeuren. Het dragen van een tas (rugzak, draagtas, ...) wordt sterk afgeraden.