Septimius Severus doorgelicht

Septimius Severus in de Apameazaal

Dit antieke beeld van meer dan 2 m hoogte is een van de zeer zeldzame grote bronzen uit de oudheid die de tand des tijds hebben overleefd. Hij stelt een keizer in heroïsche kledij voor. Oorspronkelijk hield hij een scepter in de linkerhand en stak hij de rechterhand uit in een redenaarsgebaar om het woord te vragen.

Het beeld werd ontdekt op de Janiculus in Rome toen paus Urbanus VIII er in 1643 werken liet uitvoeren ter versterking van dit stadsdeel. Het werd onmiddellijk opgenomen in de verzameling van de familie van de paus in het Palazzo Barberini. Het behoorde weldra tot de beroemdste beelden van de Eeuwige Stad.

Toen het werd ontdekt, had het beeld hoofd noch rechterarm, maar het werd in 1667 schitterend gerestaureerd door een van de grote barokbeeldhouwers van toen en medewerker van Bernini, Paolo Naldini. Op suggestie van Leonardo Agostini, de antiquair van de paus, reconstrueerde hij een portret van Septimius Severus (193-211).

Het werk werd in 1880 verworven door de ingenieur en verzamelaar Léon Somzée. Na zijn overlijden werd zijn collectie geveild. Dankzij het mecenaat van belangrijke bankiers en zakenlui van die tijd, kon de Belgische Staat in 1904 het standbeeld verwerven.

Onderzoek in samenwerking met EDF Belgium

Vanaf juli 2008 werd het antieke beeld van Septimius Severus onderworpen aan metaalstudie, endoscopie en radiografie. Het was de bedoeling om de samenstelling van verschillende onderdelen te bepalen en mogelijke zwakke plekken aan te wijzen. Dit ter voorbereiding van een doeltreffende restauratie. Als laatste stap in het onderzoek wordt in 2011 de originele positie van de rechterarm virtueel gereconstrueerd.

Voorlopige resultaten van de expertise:

  • Antiek metaalmengsel van brons (koper-tin) met een zeer hoog loodgehalte (tot 38%)
  • De bronslegering van de 17de-eeuwse restauratie van Paolo Naldini is erg verschillend: minder dan 3% lood
  • Herstelplaat in de rug van het beeld en drapering links vooraan in koper
  • IJzeren kruisvormige binnenstructuur
  • Vulmateriaal in de benen (plaaster, metaal) om de stabiliteit van het beeld te verzekeren

Caius-prijs

Op 9 december reikte de Fondation Prométhéa de Caius-prijzen uit. De jury koos unaniem voor het onderzoek van het beeld van Septimius Severus. Het Jubelparkmuseum voerde dit onderzoek in samenwerking met de Fondation EDF Diversiterre en de afdeling Onderzoek en Ontwikkeling van de groep EDF. EDF Belgium kreeg voor dit project de Belgische Caius-prijs voor het cultureel mecenaat in de categorie 'Grote ondernemingen'.