Mysterieuze Sfinx

Mysterieuze Sfinx, Charles Van der Stappen
Brussel (België)
1897
Ivoor, zilver; H. 56,5 cm
Inv. Sc. 73

'Mysterieuze Sfinx', het bekendste werk van beeldhouwer Charles Van der Stappen, wordt beschouwd als een icoon van het symbolisme en de art nouveau. Het werd gemaakt voor de eresalon van de Koloniale Tentoonstelling in Tervuren in 1897, waar het werd gepresenteerd op een basis van onyx die op haar beurt rustte op een door Henry van de Velde ontworpen voetstuk. Het werk van ivoor en zilver stelt de buste van een jonge vrouw voor die door haar rechterhand naar de lippen te brengen een mysterieus gebaar maakt. Haar helm is versierd met een arend en verwijst naar oorlog en overwinning. De papavers in het decor van haar harnas staan symbool voor verdoving. De slang rond haar pols verbeeldt de dood. De combinatie van schoonheid en aantrekkelijkheid enerzijds en bedwelming en destructie anderzijds is typisch voor de femme fatale. Die speelt een centrale rol in het fin de siècle, een tijd die gekenmerkt wordt door een dubbele houding - vertrouwen en angst - tegenover de toekomst en die vaak decadentie ademt.

Dit topstuk is terug te vinden op de digitale museumcatalogus Carmentis en in de publicatie Topstukken van het Jubelparkmuseum, Ludion, 2015.