Kunst uit de islamitische wereld

Van Spanje tot India

De islamverzameling omvat ruim 1200 stuks, het duizendtal scherven uit Fustat (het oude Caïro) niet inbegrepen. De objecten komen uit het uitgestrekte gebied tussen Spanje en India en dateren uit de periode tussen 600 en 2000 na Chr. Het is de enige collectie in de Benelux die de stedelijke culturen van de islamwereld oproept. Zij bestaat uit textiel, ceramiek, glas, metaalkunst, boekverluchting, kalligrafie en wat architectuuronderdelen.

Ceramiek

Wat de ceramiek betreft, zijn nagenoeg alle bekende types van de 9de tot de 19de eeuw vertegenwoordigd. Voorbeelden van Nishapuraardewerk, goudluster en Iznikwaar getuigen van de technische vaardigheden, de creativiteit en de kleurenliefde van de pottenbakkers uit het Nabije en Midden-Oosten.

Textiel

De zijden weefsels zijn internationaal vermaard en komen uit de volgende vier regio's: Egypte, het westelijke islamgebied (Spanje, Sicilië en de Magreb), Iran en Midden-Azië, en Turkije. Legwerk, samieten, lampasweefsels, fluweel en borduurwerk zijn slechts enkele van de vele weef- of versieringstechnieken waarmee deze kwetsbare kleinoden werden gemaakt die al sedert de middeleeuwen in Europa het toppunt van luxe waren. Het merendeel van deze textielkostbaarheden werden geschonken door de verzamelaarster Isabella Errera. 

De helm met de naam van de sultan

Deze helm draagt een met goud ingelegde inscriptie waarin de Mamluk sultan Ibn Qalawun (regering 1293-1341) wordt geprezen. Hij is zeldzaam en de inscriptie in de mooie thuluth-stijl is typisch voor de periode van de Mamluken (1250-1517 in Egypte en Syrië). 

Het fluweel met çintamani-patroon

Dit fluweel is wellicht het oudst bewaarde Osmaanse exemplaar ter wereld. Het çintamani-patroon bestaat uit dubbele golvende lijnen en trio's van doorboorde schijven in verschillende grootte. Het zou zijn oorsprong vinden in het Verre Oosten. In de islamitische wereld roepen de dubbele golvende lijnen tijgerstrepen op en de stippen verwijzen dan weer naar de pels van een luipaard. De combinatie van de twee motieven symboliseren kracht en macht, en de benaming -letterlijk 'gelukbrengend juweel'- toont aan dat het patroon een positieve betekenis had. Het doek is een meesterwerk wegens de dichte weefstructuur, de kwaliteit van de zijde en de gouddraad, en de diepe karmijnrode kleur, die werd bekomen door gebruik te maken van Armeense cochenillekleurstof.