Gelukkig nieuwjaar!

De oudegyptische nieuwjaarsfles

Deze platte kruik, versierd met florale en geometrische motieven, behoort tot een type inhoudsvaten dat in het nieuwe rijk onstond. Deze kruiken werden waarschijnlijk gevuld met water op de eerste dag van de jaarlijkse Nijloverstroming. Op die dag ging in het Oude Egypte het nieuwe jaar van start.

Een goed of een slecht overstromingsseizoen

Na de Nijloverstroming - verpersoonlijkt door de god Hapi - bleef op het land een vruchtbare laag slib achter die ervoor zorgde dat er meermaals kon geoogst worden. Maar hoever de rivier buiten haar oevers trad, hing af van de regenval op de hoogplateaus van Ethiopië, aan de bronnen van de Nijl. Bij een hevige overstroming liepen woongebieden onder water en werd bij de terugtrekking van de Nijl de vruchtbare grond meegesleurd naar de rivier. Andere keren werden door een te lage waterstand onvoldoende akkers bevloeid, met landbouwcrisissen en hongersnood als gevolg. Voor de Oude Egyptenaren was het dus van belang in de gunst te komen van Hapi. Hij moest zorgen voor een optimale overstroming die garant zou staan voor overvloedige oogsten en de algemene welvaart van het land.  De kalebassen van het nieuwe jaar werden waarschijnlijk gebruikt gedurende de vruchtbaarheidsriten ter ere van de god. Zij zetten de feesten van de overstroming luister bij.

De ampoules van Sint-Menas

Deze objecten zullen een lange afstemming kennen: in de loop van de eerste eeuwen van het christendom verschijnen gelijkvormige inhoudsvaten. Men noemde ze ‘ampoules van de heilige Menas’, naar de koptische heilige die doorgaans op de zijden staat afgebeeld. Deze flessen dienden om wijwater te bevatten. Dat is waarschijnlijk dan weer een verre herinnering aan de rituelen verbonden aan de vloed van de Nijl.