VOORBIJ: Djehoetihotep

100 jaar opgravingen in Egypte
vri 06-11-2015 - woe 20-04-2016

Al 15 jaar wordt in de omgeving van Dayr al-Barsha in Egypte door egyptologen van de KU Leuven archeologisch onderzoek uitgevoerd naar oud-Egyptische rotsgraven. De site is het meest bekend omwille van het prachtig gedecoreerde graf van gouverneur Djehoetihotep (c. 1840 v.C.) en spreekt al meer dan 200 jaar tot de verbeelding van westerse reizigers. De opgravingen in het gebied leveren steeds nieuwe resultaten op, zoals het intacte graf van de ambtenaar Henoe dat in 2007 internationale aandacht trok.

Precies 100 jaar geleden werd op dezelfde plaats opgegraven door de Amerikaan George Andrew Reisner. De vondsten die hij daar deed behoren tot de belangrijkste Egyptische kunstschatten uit het begin van het tweede millennium v.C. Hij was echter niet de eerste die interesse had in dit gebied. Zo zijn er al kaarten van de regio uit de tijd van Napoleon die voor het huidige onderzoek nog steeds van groot belang zijn. In de loop van de 19de eeuw werd de site ook vaak door Europese reizigers bezocht. Velen van hen lieten gedetailleerde schetsen en mooie foto’s na die grotendeels onbekend gebleven zijn. Speciale aandacht verdienen bijvoorbeeld de prachtige aquarellen van Marcus Blackden en Howard Carter, die later beroemd werd als ontdekker van het graf van Toetanchamon. Er bestaat dus heel wat documentatie over hoe de site er destijds uitzag en over hoe tijdens de koloniale periode opgravingen werden verricht. Sporen van de activiteiten van deze vroege onderzoekers worden ook nu nog regelmatig teruggevonden tijdens het lopende veldwerk.

EEN CENTENAIRE IN HET CINQUANTENAIRE

Naar aanleiding van het jubileum van de expeditie van Reisner in 1915 werden de egyptologen van de KU Leuven geïnspireerd om een unieke tentoonstelling op poten te zetten in het Jubelparkmuseum in Brussel. Het doel van deze tentoonstelling was te tonen hoe innovatieve methodes, toegepast op oude documentatie, kunnen bijdragen tot nieuwe inzichten. Digitale technieken maken het bijvoorbeeld mogelijk beschadigde en verspreid geraakte fragmenten in virtuele reconstructies terug samen te brengen. Door huidige satellietbeelden op oud kaartmateriaal te projecteren, kunnen we bovendien ook het landschap en de leefomgeving van het verleden visualiseren, en aan de hand van oude foto’s kan een beeld opgeroepen worden van het Egyptische landschap zoals het eruitzag voor de bouw van de Aswandam.

Deze verschillende thema’s werden gepresenteerd rond een 3D-reconstructie van het graf van Djehoetihotep dat het kernstuk van de tentoonstelling vormde. Een virtueel 3D-model van het graf werd geconstrueerd door de firma INGEO in samenwerking met de KU Leuven. Hierin werden de verschillende lagen documentatie samengebracht waardoor de ontwikkelingen van de onderzoekmethodes zichtbaar worden gemaakt. Bezoekers konden op deze expositie nooit eerder tentoongestelde werken bekijken, zoals de schetsen en aquarellen van Carter. Bovendien werd de grafcultuur van Dayr al-Barsha gevisualiseerd door de complete inventaris van een graf uit de omgeving van Dayr al-Barsha. Het materiaal uit dit graf is al 100 jaar in Brussel aanwezig, maar werd nog niet eerder aan het brede publiek tentoongesteld. Verder creëerde deze tentoonstelling de mogelijkheid om de egyptologie in België in de spotlight te zetten. Zo konden de mensen kennis laten maken met de mogelijkheden van de egyptologie en de projecten van de KU Leuven.

 

Deze dossiertentoonstelling werd georganiseerd in samenwerking met de KULeuven en was inbegrepen in het ticket van de tentoonstelling 'Sarcophagi' of het toegangsticket tot het Jubelparkmuseum.