Achter glas

Bijzonder triptiekje

Dit triptiekje voor privédevotie behoorde tot de verborgen schatten van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis (KMKG). Het gaat om een zeldzaam voorbeeld van achterglasschilderkunst. Die bijzondere en zeer oude techniek kwam in onze streken tot ontwikkeling in de 15de eeuw. Het glas van de luikjes ging wellicht ooit stuk en werd vervangen door papier maar het centrale paneel is intact. Het toont – achter kleurloos glas - een verfijnd schilderijtje met een zogende Maria.

Eerst de details, dan de achtergrond

De toeschouwer kijkt eigenlijk door het glas naar het schilderijtje. De verflagen zitten dus op de achterkant. Om tot een correct eindresultaat te komen, diende de kunstenaar daarom ook in omgekeerde volgorde te werken. Eerst werden de details van de voorgrond uitgewerkt en pas op het einde werd de achtergrond geschilderd. Om aureolen, haren, biezen en florale motieven een gouden gloed te geven, werd gebruik gemaakt van de ‘églomisé’-techniek. Daarbij werd eerst verf weggekrast en vervolgens goudblad aangebracht.

De restauratie: een samenwerkingsproject

De KMKG verwierven dit precieuze werkje – geschilderd achter glas van nauwelijks 2 mm dik –   in de 19de eeuw maar het verbleef heel lang in de reserves. Om het te kunnen tentoonstellen op de expositie gewijd aan de Brusselse schilderkunst eind 15de – begin 16de eeuw - vorig jaar in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB) -, diende het te worden gerestaureerd. Hiervoor werd samengewerkt met wetenschappers van de KMSKB.
Dankzij de vrijgevigheid van Treetop Asset Management Belgium kon de Madonna met kind worden toevertrouwd aan Simone Bretz, een Duitse restauratrice gespecialiseerd in achterglasschilderkunst. De beschildering van de houten luikjes – met de wapens van Antoine Van der Noot en zijn echtgenote Elisabeth van der Meeren, de opdrachtgevers van het kunstwerk – werd onder handen genomen door  Géraldine Van Overstraeten (KMSKB). Jean-Albert Glatigny (Koninklijke Insituut voor het Kunstpatrimonium) tenslotte, hield zich bezig met het houten kader. Dankzij die samenwerking kan het triptiekje nu worden geëxposeerd in de vaste verzamelingen van het circuit Gotiek-Renaissance-Barok van het Jubelparkmuseum.